Sanskrit Text in Telugu , Kannada, Gujarati, Devanagari, English

|| om tat sat||

Sundarakanda
Sarga 52

"ಕ್ಷಮಸ್ವ ರೋಷಂ ತ್ಯಜ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ"- means 'Oh, King of Rakshasas, please forgive. Give up your anger'

These are words of Vibhishana. Vibhishana is the younger brother of Ravana. Ravana's mother approached her children and tells them about their step brother Vaisrava, and suggested them follow him and get similar ascetic powers. Ravana vows to better him and performs penance for ten thousand at Gokarna to please Brahma. At the same time Vibhishana too performs penance, following his mother direction. When pleased Brahma asked him to choose his boon , Vibhishana asks for a boon that will help him stay on the path of Righteousness at all times. Such is Vibhishana's commitment to righteousness is what we see in this Sarga.

In Sundarakanda this is the first time we see Vibhishana. Trijata in detailing her dream, mentions Vibhishana. 'ಏಕಃ ತತ್ರ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಃ ಶ್ವೇತಃಛತ್ರೋ ವಿಭೀಷಣಃ' - 'I saw one with white umbrella, that is Vibhishana'. White is an auspicious color. That means that dream of Trijata indicates good for Vibhishana.

Sita too mentions Vibhishana. Sita said that Vibhishana tried to advise Ravana to return Sita. This tells us that Vibhishana is one who is aware of Sita's abduction. He is one who knows the right and wrong. He was unsuccessful in pushing Ravana to return Sita. Now we see him in an active role.

So, we hear the story of Sarga 52.

||Sloka 52.01||

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾನರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ|
ಆಜ್ಞಾಪಯತ್ ವಧಂ ತಸ್ಯ ರಾವಣಃ ಕ್ರೋಥಮೂರ್ಚಿತಃ||52.01||

ಸ|| ರಾವಣಃ ಮಹಾತ್ಮನಃ ವಾನರಸ್ಯ ತಸ್ಯ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ ತಸ್ಯ ವಧಂ ಆಜ್ಞಾಪಯತ್||

||Sloka meanings||

ಮಹಾತ್ಮನಃ ವಾನರಸ್ಯ -
of the great soul Vanara
ತಸ್ಯ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ-
hearing his words
ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ ರಾವಣಃ
Ravana overpowered with anger
ತಸ್ಯ ವಧಂ ಆಜ್ಞಾಪಯತ್ -
ordered that he be killed

||Sloka summary||.

Ravana, hearing the words of the great Vanara , overpowered with anger , ordered that he be killed.

||Sloka 52.02||

ವಧೇ ತಸ್ಯ ಸಮಾಜ್ಞಪ್ತೇ ರಾವಣೇನ ದುರಾತ್ಮನಾ|
ನಿವೇದಿತವತೋ ದೌತ್ಯಂ ನಾನುಮೇನೇ ವಿಭೀಷಣಃ||52.02||

ಸ|| ದುರಾತ್ಮನಾ ರಾವಣೇನ ನಿವೇದಿತವತಃ ತಸ್ಯ ವಧೇ ಸಮಾಜ್ಞಪ್ತೇ ವಿಭೀಷಣಃ ದೌತ್ಯಂ ನಾನು ಮೇನೇ ||

Govindaraja Tika says - ನಿವೇದಿತವತಃ ಉಕ್ತವತಃ

Rama Tika says - ವಧ ಇತಿ| ರಾವಣೇನ ವಧೇ ಸಮಾಜ್ಞಪ್ತಂ ಸತಿ ದೌತ್ಯಂ ಸ್ವನಿಷ್ಟದೂತ ಧರ್ಮಂ ನಿವೇದಿತವತೋ ಹನೂಮತಃ ವಧೇ ವಿಭೀಷಣೋ ನಾನು ಮೇನೇ ಅನುಮತಿಂ ನ ಚಕಾರ|

||Sloka meanings||

ದುರಾತ್ಮನಾ ರಾವಣೇನ -
by wicked Ravana
ನಿವೇದಿತವತಃ -
one who carried the message
ತಸ್ಯ ವಧೇ ಸಮಾಜ್ಞಪ್ತೇ -
his killing is ordered
ವಿಭೀಷಣಃ ದೌತ್ಯಂ ನಾನು ಮೇನೇ -
Vibhishana did not approve

||Sloka summary||

Vibhishana did not agree with the wicked Ravana's order to kill the one who announced himself ( as a messenger). ||52.02||

This Sarga starts with,"ವಧೇ ತಸ್ಯ ಸಮಾಜ್ಞಪ್ತೇ ರಾವಣೇನ ದುರಾತ್ಮನಃ",- "When the evil Ravana ordered that one to be killed". Then Vibhishana springs to action.

Vibhishana did not agree with the wicked Ravana's order.
The order was to kill the one who announced himself as a messenger. Vibhishana, who stands by the right course of action, having realized that the Rakshasa king was angry,
started thinking about his course of action.

Vibhishana, skilled in speech having made up his mind,
then spoke to his reverential elder in meaningful and wholesome manner

||Sloka 52.03||

ತಂ ರಕ್ಷೋಧಿಪತಿಂ ಕ್ರುದ್ಧಂ ತಚ್ಚ ಕಾರ್ಯಮುಪಸ್ಥಿತಮ್|
ವಿದಿತ್ವಾ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ ಕಾರ್ಯಂ ಕಾರ್ಯವಿಧೌ ಸ್ಥಿತಃ||52.03||

ಸ|| ಕಾರ್ಯವಿಧೌ ಸ್ಥಿತಃ ತಂ ರಕ್ಷೋಧಿಪಂ ಕೃದ್ಧಂ ಉಪಸ್ಥಿತಂ ತತ್ ಕಾರ್ಯಂ ಚ ವಿದಿತ್ವಾ ಕಾರ್ಯಂ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ||

||Sloka meanings||

ಕಾರ್ಯವಿಧೌ ಸ್ಥಿತಃ -
one who stands by the right course of action
ತಂ ರಕ್ಷೋಧಿಪಂ ಕೃದ್ಧಂ -
that king of Rakshasas who was angry
ಉಪಸ್ಥಿತಂ - approaching him
ತತ್ ಕಾರ್ಯಂ ಚ ವಿದಿತ್ವಾ -
having realized what is to be done
ಕಾರ್ಯಂ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ -
started thinking about the action needed

||Sloka summary||

( Vibhishana) The one who stands by the right course of action, having realized that the Rakshasa king was angry, started thinking about the course of action. ||52.03|

||Sloka 52.04||

ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ ತತಃ ಸಾಮ್ನಾ ಪೂಜ್ಯ ಶತ್ರುಜಿದಗ್ರಜಮ್|
ಉವಾಚ ಹಿತ ಮತ್ಯರ್ಥಂ ವಾಕ್ಯಂ ವಾಕ್ಯ ವಿಶಾರದಃ||52.04||

ಸ|| ತತಃ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ ಶತ್ರುಜಿತ್ ವಾಕ್ಯವಿಶಾರದಃ ಪೂಜ್ಯಂ ಅಗ್ರಜಂ ಅತ್ಯರ್ಥಂ ಹಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸಾಮ್ನಾ ಉವಾಚ||

Rama Tika says- ಸಾಮ್ನಾ ಸಾಮರೂಪ ಉಪಾಯೇನ

||Sloka meanings||

ತತಃ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ -
then the one who is decided about action
ಶತ್ರುಜಿತ್ ವಾಕ್ಯವಿಶಾರದಃ -
one who won over the enemies and one who is skilled in speech
ಪೂಜ್ಯಂ ಅಗ್ರಜಂ - revered elder
ಅತ್ಯರ್ಥಂ ಹಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ -
with meaningful wholesome words
ಸಾಮ್ನಾ ಉವಾಚ -
spoke with soothing words

||Sloka summary||

Then the winner of enemies skilled in speech having made up his mind, spoke to his reverential elder in meaningful and wholesome manner.||52.04||

||Sloka 52.05||

ಕ್ಷಮಸ್ವ ರೋಷಂ ತ್ಯಜರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ
ಪ್ರಸೀದಮದ್ವಾಕ್ಯ ಮಿದಂ ಶ್ರುಣುಷ್ವ|
ವಧಂ ನ ಕುರ್ವಂತಿ ಪರಾವರಜ್ಞಾಃ
ದೂತಸ್ಯ ಸಂತೋ ವಸುಧಾಧಿಪೇನ್ದ್ರಾಃ||52.05||

ಸ|| ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ಕ್ಷಮಸ್ವ | ರೋಷಂ ತ್ಯಜ|| ಇದಂ ಮದ್ವಾಕ್ಯಂ ಶ್ರುಣುಸ್ವ| ವಸುಧಾಧಿಪೇಂದ್ರಾಃ ಪರಾವರಜ್ಞಾಃ ಸಂತಃ ದೂತಸ್ಯ ವಧಂ ನ ಕುರ್ವಂತಿ||

||Sloka meanings||

ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ಕ್ಷಮಸ್ವ -
O king of Rakshasas, forgive him
ರೋಷಂ ತ್ಯಜ - give up your anger
ಇದಂ ಮದ್ವಾಕ್ಯಂ ಶ್ರುಣುಸ್ವ -
please hear my words.
ವಸುಧಾಧಿಪೇಂದ್ರಾಃ -
rulers of the earth
ಪರಾವರಜ್ಞಾಃ ಸಂತಃ -
good men who know what is exalted and what is mean
ದೂತಸ್ಯ ವಧಂ ನ ಕುರ್ವಂತಿ -
do not kill a messenger

||Sloka summary||

"Oh King of Rakshasas ! Forgive him. Give up your anger. Please hear my words. Rulers of the earth , good men who know what is exalted and what is mean, do not kill a messenger." .||52.04||

||Sloka 52.06||

ರಾಜಧರ್ಮವಿರುದ್ಧಂ ಚ ಲೋಕವೃತ್ತೈಶ್ಚ ವಿಗರ್ಹಿತಮ್|
ತವ ಚಾಸದೃಶಂ ವೀರ ಕಪೇ ರಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಪಣಮ್||52.06||

ಸ|| ವೀರ ಕಪೇಃ ಪ್ರಮಾಪಣಂ ರಾಜಧರ್ಮವಿರುದ್ಧಂ ಚ ಲೋಕ ವೃತ್ತೈಶ್ಚ ಗರ್ಹಿತಂ | ತವ ಚ ಅಸದೃಶಂ ||

Govindaraja Tika says- ಪ್ರಮಾಪಣಂ ಮಾರಣಂ|

||Sloka meanings||

ವೀರ ಕಪೇಃ ಪ್ರಮಾಪಣಂ -
O mighty one killing this Vanara
ರಾಜಧರ್ಮವಿರುದ್ಧಂ ಚ -
against the right conduct of kings
ಲೋಕ ವೃತ್ತೈಶ್ಚ ಗರ್ಹಿತಂ -
deprecated in the world
ತವ ಚ ಅಸದೃಶಂ -
it is unbecoming of you.

||Sloka summary||

"Oh Mighty one, killing this Vanara is against the right conduct of kings and is deprecated in diplomacy. It is unbecoming of you." ||52.06||

||Sloka 52.07||

ಧರ್ಮಜ್ಞಶ್ಚ ಕೃತಜ್ಞಶ್ಚ ರಾಜಧರ್ಮ ವಿಶಾರದಃ|
ಪರಾವರಜ್ಞೋ ಭೂತಾನಾಂ ತ್ವ ಮೇವ ಪರಮಾರ್ಥವಿತ್||52.07||

ಸ||ತ್ವಮೇವ ಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಚ ಕೃತಜ್ಞಃ ಚ ರಾಜಧರ್ಮವಿಶಾರದಃ ಭೂತಾನಾಂ ಪರಾವರಜ್ಞಃ ಪರಮಾರ್ಥವಿತ್ ||

||Sloka meanings||

ತ್ವಮೇವ ಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಚ -
you alone are the knower of Dharma.
ಕೃತಜ್ಞಃ ಚ -
knower of gratitude too
ರಾಜಧರ್ಮವಿಶಾರದಃ -
you know the statecraft
ಭೂತಾನಾಂ ಪರಾವರಜ್ಞಃ -
knower of the right and wrong practices among all beings
ಪರಮಾರ್ಥವಿತ್ -
knower of supreme truth

||Sloka summary||

"You alone are the knower of Dharma. You have a sense of gratitude. You know the statecraft. You know the right and wrong practices among all beings, and the supreme truth." ||52.07||

||Sloka 52.08||

ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ಯದಿ ರೋಷೇಣ ತ್ವಾದೃಶೋಽಪಿ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ|
ತತಃ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಪಶ್ಚಿತ್ತ್ವಂ ಶ್ರಮ ಏವ ಹಿ ಕೇವಲಮ್||52.08||

ಸ|| ತ್ವಾದೃಶಃ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ರೋಷೇಣ ಗೃಹ್ಯಂತೇ ತತಃ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಪಶ್ಚಿತ್ವಂ ಕೇವಲಂ ಶ್ರಮ ಏವ ಹಿ ||

Tilaka Tika says- ಶಾಸ್ತ್ರವಿಪಶ್ಚಿತ್ವಂ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಸಂಪಾದನಂ

Rama Tika says - ಯದಿ ತ್ವಾದೃಶೋವಿಚಕ್ಷಣಾ ಅಪಿ ದೋಷೇಣ ಕರ್ತ್ರಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ತದಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಪಶ್ಚಿತ್ವಂ ಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞಾನಂ ಶ್ರಮ ಏವ|

||Sloka meanings||

ತ್ವಾದೃಶಃ ವಿಚಕ್ಷಣಃ -
if a wise one like you
ರೋಷೇಣ ಗೃಹ್ಯಂತೇ -
overpowered with anger
ತತಃ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಪಶ್ಚಿತ್ವಂ -
study of scriptures
ಕೇವಲಂ ಶ್ರಮ ಏವ ಹಿ -
fruitless labor

||Sloka summary||

"If a wise one like you is overpowered with anger then the study of scriptures is a fruitless exercise." ||52.08||

||Sloka 52.09||

ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಸೀದ ಶತ್ರುಘ್ನ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರ ದುರಾಸದ|
ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತಂ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ದೂತ ದಣ್ಡೋ ವಿಧೀಯತಾಮ್||52.09||

ಸ|| ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ಶತ್ರುಘ್ನ ದುರಾಸದ ಪ್ರಸೀದ | ತಸ್ಮಾತ್ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತಂ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ದೂತಃ ದಣ್ಡಃ ವಿಧೀಯತಾಮ್ ||

Rama Tika says - ತಸ್ಮಾತ್ ಮದುಕ್ತ ಹೇತೋಃ ಪ್ರಸೀದ ಚಿತ್ತ ಪ್ರಸಾದಂ ಕುರು| ಅತ ಏವ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತಂ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ದೂತ ದಣ್ಡಃ ದೂತೋಚಿತ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಧೀಯತಾಮ್|

||Sloka meanings||

ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ - o king
ಶತ್ರುಘ್ನ ದುರಾಸದ ಪ್ರಸೀದ -
o destroyer of foes, o unassailable one, calm down
ತಸ್ಮಾತ್ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತಂ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ -
only after carefully considering what is proper and improper
ದೂತಃ ದಣ್ಡಃ ವಿಧೀಯತಾಮ್ -
impose the punishment on the messenger

||Sloka summary||

"Oh King ! Oh destroyer of foes ! Oh Unassailable one ! Calm down. Only after carefully considering what is proper and improper then impose the punishment on the messenger".||52.09||

||Sloka 52.10||

ವಿಭೀಷಣವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾವಣೋ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ|
ರೋಷೇಣ ಮಹತಾಽಽವಿಷ್ಟೋ ವಾಕ್ಯ ಮುತ್ತರಮಬ್ರವೀತ್||52.10||

ಸ|| ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ರಾವಣಃ ವಿಭೀಷಣವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಹತಾ ರೋಷೇಣ ಆವಿಷ್ಟಃ ಉತ್ತರಂ ವಾಕ್ಯಂ ಅಬ್ರವೀತ್||

||Sloka meanings||

ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ರಾವಣಃ -
Ravana, the king of Rakshasas Ravana
ವಿಭೀಷಣವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ -
having heard those words of Vibhishana
ಮಹತಾ ರೋಷೇಣ ಆವಿಷ್ಟಃ -
still overcome with anger
ಉತ್ತರಂ ವಾಕ್ಯಂ ಅಬ್ರವೀತ್ -
thus replied to him

||Sloka summary||

"The king of Rakshasas Ravana having heard those words of Vibhishana , still overcome with anger replied to him." ||52.06||

||Sloka 52.11||

ನ ಪಾಪಾನಾಂ ವಧೇ ಪಾಪಂ ವಿದ್ಯತೇ ಶತ್ರುಸೂದನ|
ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಧಿಷ್ಯಾಮಿ ವಾನರಂ ಪಾಪಚಾರಿಣಮ್||52.11||

ಸ|| ಶತ್ರುಸೂದನ ಪಾಪಾನಾಂ ವಧೇ ಪಾಪಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ| ವಾನರಂ ಪಾಪಚಾರಿಣಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಏವಂ ವಧಿಷ್ಯಾಮಿ||

||Sloka meanings||

ಶತ್ರುಸೂದನ - o slayer of foes
ಪಾಪಾನಾಂ ವಧೇ ಪಾಪಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ -
killing sinners is not a sin
ವಾನರಂ ಪಾಪಚಾರಿಣಂ -
Vanara who is a sinner
ತಸ್ಮಾತ್ ಏವಂ ವಧಿಷ್ಯಾಮಿ-
so I shall have him killed

||Sloka summary||

"Oh Slayer of foes ! Killing sinners is not a sin. This Vanara is a sinner. So I shall have him killed'.||52.11||

||Sloka 52.12||

ಅಧರ್ಮಮೂಲಂ ಬಹುದೋಷಯುಕ್ತಂ
ಅನಾರ್ಯಜುಷ್ಟಂ ವಚನಮ್ ನಿಶಮ್ಯ|
ಉವಾಚ ವಾಕ್ಯಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಮ್
ವಿಭೀಷಣೋ ಬುದ್ಧಿಮತಾಂ ವರಿಷ್ಠ||52.12||

ಸ|| ವಿಭೀಷಣಃ ಬುದ್ಧಿಮತಾಂ ವರಿಷ್ಠಃ ಬಹುದೋಷಯುಕ್ತಂ ಅಧರ್ಮಮೂಲಂ ಅನಾರ್ಯ ಜುಷ್ಟಂ ವಚನಂ ನಿಶಮ್ಯ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ವಂ ವಚನಂ ಉವಾಚ||

||Sloka meanings||

ವಿಭೀಷಣಃ ಬುದ್ಧಿಮತಾಂ ವರಿಷ್ಠಃ-
Vibhishana foremost among the wise
ಬಹುದೋಷಯುಕ್ತಂ ಅಧರ್ಮಮೂಲಂ -
unrighteous words which are false and unacceptable
ಅನಾರ್ಯ ಜುಷ್ಟಂ ವಚನಂ -
words unacceptable to noble souls
ನಿಶಮ್ಯ - having heard
ಪರಮಾರ್ಥತತ್ವಂ ವಚನಂ ಉವಾಚ -
spoke words of supreme truth

||Sloka summary||

"Vibhishana foremost among the wise, hearing the unrighteous words which are false and unacceptable to noble souls, spoke words of supreme truth." ||52.12||

||Sloka 52.13||

ಪ್ರಸೀದ ಲಂಕೇಶ್ವರ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರ
ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಯುಕ್ತಂ ವಚನಂ ಶ್ರುಣುಷ್ವ|
ದೂತಾನ್ ಅವಧ್ಯಾನ್ ಸಮಯೇಷು ರಾಜನ್
ಸರ್ವೇಷು ಸರ್ವತ್ರ ವದನ್ತಿ ಸನ್ತಃ||52.13||

ಸ|| ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ಲಂಕೇಶ್ವರ ಪ್ರಸೀದ| ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಯುಕ್ತಂ ವಚನಂ ಶ್ರುಣುಸ್ವ| ರಾಜನ್ ಸನ್ತಃ ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವೇಷು ವದಂತಿ| ಸರ್ವೇಷು ಸಮಯೇಷು ದೂತಾನ್ ಅವಧ್ಯಾನ್ ||

Govindaraja Tika says- ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವೇಷು ಸರ್ವ ದೇಶೇಷು ಸರ್ವಜಾತಿಷು ಇತ್ಯರ್ಥಃ

||Sloka meanings||

ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ಲಂಕೇಶ್ವರ ಪ್ರಸೀದ -
o king, please calm down
ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಯುಕ್ತಂ ವಚನಂ ಶ್ರುಣುಸ್ವ -
hear these words of Dharma and Artha.
ರಾಜನ್ ಸನ್ತಃ ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವೇಷು ವದಂತಿ-
knowledgeable people everywhere say this.
ಸರ್ವೇಷು ಸಮಯೇಷು ದೂತಾನ್ ಅವಧ್ಯಾನ್ -
at all times the messengers are not to be killed

||Sloka summary||

"Oh King, please calm down. Hear these words of Dharma and Artha. Oh King, the knowledgeable people everywhere say this. At all times the messengers are not to be killed". ||52.13||

||Sloka 52.14||

ಅಸಂಶಯಂ ಶತ್ರುರಯಂ ಪ್ರವೃದ್ಧಃ
ಕೃತಂ ಹ್ಯನೇ ನಾಪ್ರಿಯ ಮಪ್ರಮೇಯಮ್|
ನ ದೂತವಧ್ಯಾಂ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಸಂತೋ
ದೂತಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಾ ಬಹವೋ ಹಿ ದಣ್ಡಾಃ||52.14||

ಸ|| ಅಯಂ ಶತ್ರುಃ ಪ್ರವೃದ್ಧಃ ಅಶಂಸಯಮ್ | ಅನೇನ ಅಪ್ರಮೇಯಂ ಅಪ್ರಿಯಂ ಕೃತಂ ಹಿ | ಸನ್ತಃ ದೂತವಧ್ಯಾಮ್ ನ ಪ್ರವದನ್ತಿ | ದೂತಸ್ಯ ಬಹವಃ ದಣ್ಡಾಃ ದೃಷ್ಟಾಃ ಹಿ ||

Rama Tika says- ಹಿ ಯತಃ ಅಪ್ರಮೇಯಂ ಬಹು ಅಪ್ರಿಯಂ ಅನೇನ ಕೃತಂ ಅತೋಽಯಂ ಪ್ರವೃದ್ಧಃ ಮಹಾನ್ ಶತ್ರುಃ ತಥಾಪಿ ಸನ್ತಃ ದೂತವಧ್ಯಾಂ ದೂತಾನಾಂ ವಧಂ ನ ಪ್ರವದನ್ತಿ| ಬಹವಃ ದಣ್ಡಾಃ ದೃಷ್ಟಾ ಶಾಸ್ತ್ರೇ ಅಪಿ ಅವಲೋಕಿತಾಃ ||

||Sloka meanings||

ಅಯಂ ಶತ್ರುಃ ಪ್ರವೃದ್ಧಃ ಅಶಂಸಯಮ್ -
without a doubt this enemy has done a great harm
ಅನೇನ ಅಪ್ರಮೇಯಂ ಅಪ್ರಿಯಂ ಕೃತಂ ಹಿ -
he has done incomparably unpleasant acts
ಸನ್ತಃ ದೂತವಧ್ಯಾಮ್ ನ ಪ್ರವದನ್ತಿ -
knowledgeable people do not talk of killing messengers
ದೂತಸ್ಯ ಬಹವಃ ದಣ್ಡಾಃ ದೃಷ್ಟಾಃ ಹಿ -
there are many punishments seen for the messengers

||Sloka summary||

"Without a doubt this enemy has done a great harm. He has done incomparably unpleasant acts. The knowledgeable people do not talk of killing messengers. There are many punishments seen for the messengers." ||52.14||

||Sloka 52.15||

ವೈರೂಪ್ಯಮಂಗೇಷು ಕಶಾಭಿಘಾತೋ
ಮೌಣ್ಡ್ಯಂ ತಥಾ ಲಕ್ಷಣ ಸನ್ನಿಪಾತಃ|
ಏತಾನ್ ಹಿ ದೂತೇ ಪ್ರವದನ್ತಿ ದಣ್ಡಾನ್
ವಧಸ್ತು ದೂತಸ್ಯ ನ ನಃ ಶ್ರುತೋಽಪಿ||52.15||

ಸ|| ಅಂಗೇಷು ವೈರುಧ್ಯಂ ಕಶಾಭಿಘಾತಃ ಮೌಣ್ಡ್ಯಂ ತಥಾ ಲಕ್ಷಣ ಸನ್ನಿಪಾತಃ ಏತತ್ ದೂತೇ ದಣ್ಡಾನ್ ಪ್ರವದಂತಿ| ದೂತಸ್ಯ ವಧಸ್ತು ಶ್ರುತಃ ನಾಸ್ತಿ||

||Sloka meanings||

ಅಂಗೇಷು ವೈರುಧ್ಯಂ -
deforming their limbs
ಕಶಾಭಿಘಾತಃ - flogging,
ಮೌಣ್ಡ್ಯಂ ತಥಾ ಲಕ್ಷಣ ಸನ್ನಿಪಾತಃ -
shaving the head, similarly disfigurement
ಏತತ್ ದೂತೇ ದಣ್ಡಾನ್ ಪ್ರವದಂತಿ -
these are the punishments prescribed for a messenger.
ದೂತಸ್ಯ ವಧಸ್ತು ಶ್ರುತಃ ನಾಸ್ತಿ -
killing of messenger is not heard

||Sloka summary||

"Deforming their limbs, flogging, shaving the head, similarly disfigurement, these are the punishments prescribed for a messenger. The killing of messenger is not heard". ||52.15||

||Sloka 52.16||

ಕಥಂ ಚ ಧರ್ಮಾರ್ಥವೀನೀತಬುದ್ಧಿಃ
ಪರಾವರಪ್ರತ್ಯಯನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ|
ಭವದ್ವಿಧಃ ಕೋಪವಶೇ ಹಿ ತಿಷ್ಠತ್
ಕೋಪನ್ ನಿಯಚ್ಛನ್ತಿ ಹಿ ಸತ್ತ್ವವನ್ತಃ ||52.16||

ಸ|| ಧರ್ಮಾರ್ಥ ವಿನೀತ ಬುದ್ಧಿಃ ಪರಾವರಪ್ರತ್ಯಯ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ | ಭವದ್ವಿಧಃ ಕೋಪವಸೇ ಕಥಂ ತಿಷ್ಠೇತ್ | ಸತ್ತ್ವವಂತಃ ಕೋಪಂ ನಿಯಚ್ಛನ್ತಿ ಹಿ ||

||Sloka meanings||.

ಧರ್ಮಾರ್ಥ ವಿನೀತ ಬುದ್ಧಿಃ -
those well versed in Dharma and Artha
ಪರಾವರಪ್ರತ್ಯಯ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ -
come to a decision after seeing pros and cons
ಭವದ್ವಿಧಃ ಕೋಪವಸೇ ಕಥಂ ತಿಷ್ಠೇತ್ -
learned ones like you how can you be swayed by anger
ಸತ್ತ್ವವಂತಃ ಕೋಪಂ ನಿಯಚ್ಛನ್ತಿ ಹಿ -
courageous ones keep the anger under control.

||Sloka summary||

"Those well versed in Dharma and Artha they decide about good and bad. Learned ones like you how can you be swayed by anger. Courageous ones keep the anger under control." ||52.16||

||Sloka 52.17||

ನ ಧರ್ಮವೇದೇ ನ ಚ ಲೋಕವೃತ್ತೇ
ನ ಶಾಸ್ತ್ರಬುದ್ಧಿ ಗ್ರಹಣೇಷು ಚಾಪಿ|
ವಿದ್ಯೇತ ಕಶ್ಚಿತ್ತವ ವೀರ ತುಲ್ಯಃ
ತ್ವಂ ಹ್ಯುತ್ತಮಃ ಸರ್ವ ಸುರಾಸುರಾಣಾಮ್||52.17||

ಸ|| ವೀರ ಧರ್ಮವಾದೇ ತವ ತುಲ್ಯಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ನ | ಲೋಕವೃತ್ತೇ (ತವ ತುಲ್ಯಃ) ನ| ಶಾಸ್ತ್ರಬುದ್ಧಿ ಗ್ರಹಣೇಷುಚಾಪಿ ನ | ತ್ವಂ ಸರ್ವ ಸುರ ಅಸುರಾಣಾಂ ಉತ್ತಮಃ ಹಿ||

||Sloka meanings||

ವೀರ ಧರ್ಮವಾದೇ ತವ ತುಲ್ಯಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ನ -
o great warrior there is none to equal you in the discussion of dharma
ಲೋಕವೃತ್ತೇ (ತವ ತುಲ್ಯಃ) ನ -
none in the conduct of affairs
ಶಾಸ್ತ್ರಬುದ್ಧಿ ಗ್ರಹಣೇಷುಚಾಪಿ ನ -
none in grasping the essence of Sastras
ತ್ವಂ ಸರ್ವ ಸುರ ಅಸುರಾಣಾಂ ಉತ್ತಮಃ ಹಿ-
you are the best among all Suras and Asuras'

||Sloka summary||

Oh Great warrior there is none to equal you in the discussion of Dharma. None in the conduct of affairs. None in grasping the essence of Sastras. You are the best among all Suras and Asuras'.||52.17||

||Sloka 52.18||

ಶೂರೇಣ ವೀರೇಣ ನಿಶಾಚರೇಂದ್ರ
ಸುರಾಸುರಾಣಾಮಪಿ ದುರ್ಜಯೇನ|
ತ್ವಯಾ ಪ್ರಗಲ್ಭಾಃ ಸೌರದೈತ್ಯಸಂಘಾಃ
ಜಿತಾಸ್ಚ ಯುದ್ಧೇಷ್ವಕೃತ್ ನರೇಂದ್ರಾಃ||52.18||

ಸ|| ನಿಶಾಚರೇಂದ್ರ ಶೂರೇಣ ವೀರೇಣ ಸುರಾಸುರಾಣಾಂ ಅಪಿ ತ್ವಯಾ ದುರ್ಜಯೇನ| ಪ್ರಗಲ್ಭಾಃ ಸುರದೈತ್ಯ ಸಂಘಾಃ ನರೇಂದ್ರಾಃ ಯುದ್ಧೇಷು ಅಸಕೃತ್ ಜಿತಾಃ ಚ||

||Sloka meanings||

ನಿಶಾಚರೇಂದ್ರ -o lord of night beings
ಶೂರೇಣ ವೀರೇಣ ಸುರಾಸುರಾಣಾಂ ಅಪಿ -
by brave and courageous as well as Suras and Asuras
ತ್ವಯಾ ದುರ್ಜಯೇನ - you are invincible
ಪ್ರಗಲ್ಭಾಃ ಸುರದೈತ್ಯ ಸಂಘಾಃ ನರೇಂದ್ರಾಃ -
hosts of loud mouthed Suras and Daityas
ಯುದ್ಧೇಷು ಅಸಕೃತ್ ಜಿತಾಃ ಚ-
have been won over by you repeatedly in battles

||Sloka summary||

"Oh Lord of night beings ! You are invincible by the brave , by the courageous, by Suras and Asuras. Hosts of loud mouthed Suras and Daityas have been won over by you repeatedly" ||52.18||

||Sloka 52.19||

ನ ಚಾಪ್ಯಸ್ಯ ಕಪೇರ್ಘಾತೇ ಕಂಚಿತ್ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ಗುಣಮ್|
ತೇ ಷ್ವಯಂ ಪಾತ್ಯತಾಂ ದಣ್ಡೋಯೈರಯಂ ಪ್ರೇಷಿತಃ ಕಪಿಃ||52.19||

ಸ|| ಅಸ್ಯ ಕಪೇಃ ಘಾತೇ ಅಹಂ ಕಿಂಚಿತ್ ಗುಣಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ | ಅಯಂ ದಣ್ಡಃ ಯೈಃ ಅಯಂ ಕಪಿಃ ಪ್ರೇಷಿತಃ ತೇಷು ಪಾತ್ಯತಾಂ||

Govindaraja Tika says - ನ ಕೇವಲಂ ದೂತಸ್ಯ ವಧೇ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿರೋಧಃ, ಗುಣಮಪಿ ನಕಿಂಚಿತ್ ಪಶ್ಯಾಮಿ| ಅತಃ ಏತತ್ ಪ್ರೇಷಕೇಪ್ಯಪಿ ದಣ್ಡಃ ಪಾತ್ಯತಾಮ್ ಇತಿ ಆಹ|

Rama Tika says - ಅಸ್ಯ ಕಪೇರ್ಘಾತೇ ಕಿಂಚಿತ್ ಗುಣಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ| ಅತಃ ಪರೈಃ ಅಯಂ ಕಪಿಃ ಪ್ರೇಷಿತಃ ತೇಷು ಅಯಂ ಪ್ರಾಣಾಂತಃ ದಣ್ಡಃ ಪಾತ್ಯತಾಮ್||

||Sloka meanings||

ಅಸ್ಯ ಕಪೇಃ ಘಾತೇ -
killing this Vanara
ಅಹಂ ಕಿಂಚಿತ್ ಗುಣಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ -
I am not seeing any merit
ಅಯಂ ದಣ್ಡಃ ಯೈಃ ಅಯಂ ಕಪಿಃ ಪ್ರೇಷಿತಃ -
by whom he was sent, they are punishable
ತೇಷು ಪಾತ್ಯತಾಂ - punish them

||Sloka summary||

". I am not seeing any merit in killing this Vanara. This punishment has to be on those by whom he was sent" . ||52.19||

||Sloka 52.20||

ಸಾಧುರ್ವಾಯದಿ ವಾಸಾಧುಃ ಪರೈರೇಷ ಸಮರ್ಪಿತಃ|
ಬ್ರುವನ್ಪರಾರ್ಥಂ ಪರವಾನ್ ನ ದೂತೋ ವಧ ಮರ್ಹತಿ||52.20||'

ಸ||ಸಾಧುಃ ವಾ ಅಸಾಧುಃ ಯದಿ ಏಷ ಪರೈಃ ಸಮರ್ಪಿತಃ| ಪರಾರ್ಥಂ ಬ್ರುವನ್ ಪರವಾನ್ ದೂತಃ ವಧಂ ನ ಅರ್ಹತಿ||

||Sloka meanings||

ಸಾಧುಃ ವಾ ಅಸಾಧುಃ ಯದಿ -
good or bad
ಏಷ ಪರೈಃ ಸಮರ್ಪಿತಃ -
he was sent by others
ಪರಾರ್ಥಂ ಬ್ರುವನ್ -
speaking for others
ಪರವಾನ್ ದೂತಃ ವಧಂ ನ ಅರ್ಹತಿ -
the messenger does not deserve to be killed

||Sloka summary||

"Good or bad he was sent by others. Speaking for others, the messenger does not deserve to be killed." ||52.20||

||Sloka 52.21||

ಅಪಿಚಾಸ್ಮಿನ್ಹತೇ ರಾಜನ್ ನಾನ್ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಖೇಚರಮ್|
ಇಹ ಯಃ ಪುನರಾಗಚ್ಛೇತ್ ಪರಂ ಪಾರಂ ಮಹೋದಧೇಃ||52.21||

ಸ||ರಾಜನ್ ಅಪಿ ಚ ಅಸ್ಮಿನ್ ಹತೇ ಯಃ ಮಹೋದಧೇಃ ಪರಂ ಪಾರಂ ಪುನಃ ಇಹ ಆಗಚ್ಛೇತ್ ಅನ್ಯಂ ಖೇಚರಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ||

Govindaraja Tika says - ಅಸ್ಮಿನ್ ಹತೇ ಸತಿ ವೃತ್ತಾಂತಂ ನಿವೇದಕ ಅಭಾವತ್ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣಯೋಃ ಇಹ ಆಗಮನ ಅಭಾವೇನ ತವ ಶತೃ ಕ್ಷಯೋ ನಸ್ಯಾತ್| ವಿಮುಕ್ತೇ ಅಸ್ಮಿನ್ ಏತಸ್ಮಿನ್ ನಿವೇದಿತ ವೃತ್ತಾಂತಯೋಃ ತಯೋಃ ಇಹ ಆಗಮನಾತ್ ಯತ್ನೇನ ತವ ಶತೃ ನಾಶೋ ಭವೇತ್ ಇತಿ ಅಭಿಪ್ರೇತ್ಯಾಹ|

||Sloka meanings||

ರಾಜನ್ - o king
ಅಪಿ ಚ ಅಸ್ಮಿನ್ ಹತೇ - supposing he is killed
ಯಃ ಮಹೋದಧೇಃ ಪರಂ ಪಾರಂ ಪುನಃ -
one who can cross the great ocean
ಇಹ ಆಗಚ್ಛೇತ್ ಅನ್ಯಂ ಖೇಚರಂ -
one who come through the skies here.
ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ - I do not see

||Sloka summary||

"ಓ ರಾಜನ್ ! ಇತನಿನಿ ಚಂಪಿನಚೋ ಈ ಮಹಾಸಾಗರಮು ದಾಟಿ ಇಕ್ಕಡಿಕಿ ರಾಗಲವಾಡು ಇಂಕೊಕಡು ನಾಕು ಕನಪಡುಟಲೇದು." ||52.21||

"Oh King ! Supposing he is killed , I do not see another creature who can cross the great ocean and come through the skies here." ||52.21||

||Sloka 52.22||

ತಸ್ಮಾನ್ನಾಸ್ಯ ವಧೇ ಯತ್ನಃ ಕಾರ್ಯಃ ಪರಪುರಂಜಯಃ|
ಭವಾನ್ ಸೇಂದ್ರೇಷು ದೇವೇಷು ಯತ್ನ ಮಾಸ್ಥಾತು ಮರ್ಹತಿ||52.22||

ಸ||ಪರಪುರಂಜಯ ತಸ್ಮಾತ್ ಅಸ್ಯ ವಧೇ ಯತ್ನಃ ನ ಕಾರ್ಯಃ | ಭವಾನ್ ಸೇನ್ದ್ರೇಷು ದೇವೇಷು ಯತ್ನಂ ಅಸ್ಥಾತುಂ ಅರ್ಹತಿ||

||Sloka meanings||

ಪರಪುರಂಜಯ ತಸ್ಮಾತ್ -
O hero who can conquer citadels of enemies
ತಸ್ಮಾತ್ ಅಸ್ಯ ವಧೇ ಯತ್ನಃ ನ ಕಾರ್ಯಃ -
hence effort should not be made to kill him
ಸೇನ್ದ್ರೇಷು ದೇವೇಷು -
with Devas including Indra
ಭವಾನ್ ಯತ್ನಂ ಅಸ್ಥಾತುಂ ಅರ್ಹತಿ -
you are fit to fight

||Sloka summary||

"ಓ ಪರಪುಂಜಯ ! ಅಂದುವಲನು ಇತನಿನಿ ವಧಿಂಚು ಪ್ರಯತ್ನಮು ಚೇಯರಾದು. ನೀವು ಇಂದ್ರುನಿತೋ ಸಹಾ ದೇವತಲತೋ ಯುದ್ಧಮು ಚೇಯುಟಕು ತಗಿನವಾಡಿವಿ." ||52.22||

"Oh Hero who can conquer citadels of enemies ! So effort in killing him should not be made. You are fit to fight against Devas including Indra". ||52.22||
.
||Sloka 52.23||

ಅಸ್ಮಿನ್ವಿಶಿಷ್ಟೇ ನ ಹಿ ದೂತ ಮನ್ಯಂ
ಪಶ್ಯಾಮಿ ಯಸ್ತೌ ರಾಜಪುತ್ತ್ರೌ|
ಯುದ್ಧಾಯ ಯುದ್ಧಪ್ರಿಯಾಯ ದುರ್ವಿನೀತಾ
ವುದ್ಯೋಜಯೇ ದೀರ್ಘಪಥಾವರುದ್ಧೌ||52.23||"

ಸ|| ಯುದ್ಧಪ್ರಿಯ ಅಸ್ಮಿನ್ ವಿನಷ್ಟೇ ದುರ್ವಿನೀತೌ ದೀರ್ಘಪರಾವರುದ್ಧೌ ತೌ ನರರಾಜಪುತ್ರೌ ಯಃ ಯುದ್ಧಾಯ ಉಜ್ಯೋಜಯೇತ್ ಅನ್ಯಂ ದೂತಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಹಿ ||

Govindaraja Tika says- ಅಸ್ಮಿನ್ ವಿನಷ್ಟೇ ಇತಿ ಏತತ ಶ್ಲೋಕಾನನ್ತರಂ ಪರಾಕ್ರಮೋತ್ಸಾಹ ಮನಸ್ವಿನಾಂ ಚೇತಿ ಶ್ಲೋಕಃ| ತತೋ ಹಿತಾಶ್ಚೇತಿ ಶ್ಲೋಕಃ| ಅಥ ತದೇಕ ದೇಸೇನೇತಿ ಶ್ಲೋಕಃ|ಅಥ ನಿಶಾಚರಾಣಂ ಇತಿ ಸರ್ಗಾನ್ತ ಶ್ಲೋಕಃ| ಅಯಮೇವ ಪಾಠಕ್ರಮಃ ಸಮೀಚೀನಃ| ಅನ್ಯೇ ಅತ್ರ ಶ್ಲೋಕಾಃ ಕಲ್ಪಿತೇ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ||

||Sloka meanings||

ಯುದ್ಧಪ್ರಿಯ ಅಸ್ಮಿನ್ ವಿನಷ್ಟೇ -
o lover of war, if he is slain
ದುರ್ವಿನೀತೌ ದೀರ್ಘಪರಾವರುದ್ಧೌ -
ill-mannered princes who are obstructed from reaching this place
ತೌ ನರರಾಜಪುತ್ರೌ - those two princes
ಯಃ ಯುದ್ಧಾಯ ಉಜ್ಯೋಜಯೇತ್ -
who can incite them to war?
ಅನ್ಯಂ ದೂತಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಹಿ -
I do not see anybody

||Sloka summary||'

"Oh Lover of war! If he is slain , I do not see anybody who can incite those two ill-mannered princes who are obstructed from reaching this place ( to come here) ".||52.23||

Govindaraja in his Tika says the correct sequence of Slokas here starts with Sloka ,"ಪರಾಕ್ರಮೋತ್ಸಾಹ ಮನಸ್ವಿನಾಂಚ", followed by Sloka, "ಹಿತಾಶ್ಚ ಶೂರಾಶ್ಚ" , which is followed by Sloka, "ತದೇಕದೇಶೇನ" and Sloka, "ನಿಶಾಚರಾಣಾಂ". Sarga also ends with this Sloka.

||Sloka 52.24||

ಪರಾಕ್ರಮೋತ್ಸಾಹ ಮನಸ್ವಿನಾಂ ಚ
ಸುರಾಸುರಾಣಾಮಪಿ ದುರ್ಜಯೇವ|
ತ್ವಯಾ ಮನೋ ನನ್ದನ ನೈತಾನಾಮ್
ಯುದ್ಧಾಯತಿರ್ನಾಶಯಿತುಂ ನ ಯುಕ್ತಾ||52.24||

ಸ|| ನೈತಾನಾಂ ಮನೋನನ್ದನ ಪರಾಕ್ರಮೋತ್ಸಾಹಮನಸ್ವಿನಾಂ ಚ ಸುರಾಸುರಾಣಾಂ ಅಪಿ ದುರ್ಜಯೇನ ತ್ವಯಾ ಯುದ್ಧಾಯತಿಃ ನಾಶಯಿತುಂ ನ ಯುಕ್ತಾ ||

||Sloka meanings||

ನೈತಾನಾಂ ಮನೋನನ್ದನ -
delight of Rakshasas
ಪರಾಕ್ರಮೋತ್ಸಾಹಮನಸ್ವಿನಾಂ ಚ -
for all those endowed with vigor and valor
ಸುರಾಸುರಾಣಾಂ ಅಪಿ ದುರ್ಜಯೇನ ತ್ವಯಾ -
even for the Suras and Asuras
ಯುದ್ಧಾಯತಿಃ ನಾಶಯಿತುಂ ನ ಯುಕ್ತಾ -
not proper for you destroy a chance for war

||Sloka summary||

"Delight of Rakshasas ! Invincible for all those endowed with vigor and valor or ( invincible) even for the Suras and Asuras, it is not proper for you lose a chance for war ( with those two princes)'" ||52.24||

||Sloka 52.25||

ಹಿತಾಶ್ಚ ಶೂರಾಶ್ಚ ಸಮಾಹಿತಾಶ್ಚ
ಕುಲೇಷು ಜಾತಾಶ್ಚ ಮಹಾಗುಣೇಷು|
ಮನಸ್ವಿನಃ ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಿಷ್ಟಾಃ
ಕೋಟ್ಯಗ್ರತಸ್ತೇ ಸುಭೃತಾಶ್ಚ ಯೋಧಾಃ||52.25||"

ಸ|| ಹಿತಾಶ್ಚ ಶೂರಾಶ್ಚ ಸಮಾಹಿತಾಶ್ಚ ಮಹಾಗುಣೇಷು ಕುಲೇಷು ಜಾತಾಃ ಮನಸ್ವಿನಃ ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವಶಿಷ್ಟಾಃ ಸುಭೃತಾಶ್ಚ ಯೋಧಾಃ ಕೋಟ್ಯಗ್ರತಃ||

||Sloka meanings||

ಹಿತಾಶ್ಚ ಶೂರಾಶ್ಚ ಸಮಾಹಿತಾಶ್ಚ -
well-wishers, well established courageous ones, intellectuals
ಮಹಾಗುಣೇಷು ಕುಲೇಷು ಜಾತಾಃ -
those born in noted families with good qualities
ಮನಸ್ವಿನಃ ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವಶಿಷ್ಟಾಃ -
intelligent, best among the wielders of weapons
ಸುಭೃತಾಶ್ಚ ಯೋಧಾಃ -
warriors well provided for ,
ಕೋಟ್ಯಗ್ರತಃ - large number in excess of cores

||Sloka summary||

"You have well-wishers, well established courageous ones, intellectuals born in noted families with good qualities, well paid wielders of weapons, in your presence. "||52.25||

||Sloka 52.26||

ತ ದೇಕ ದೇಶೇನ ಬಲಸ್ಯ ತಾವತ್
ಕೇಚಿತ್ತವಾsದೇಶಕೃತೋsಭಿಯಾಸ್ತು|
ತೌ ರಾಜಪುತ್ತ್ರೌ ವಿನಿಗೃಹ್ಯ ಮೂಢೌ
ಪರೇಷು ತೇ ಭಾವಯಿತುಂ ಪ್ರಭಾವಮ್||52.26||

ಸ|| ತತ್ ತವ ಆದೇಶಕೃತಃ ಕೇಚಿತ್ ಬಲಸ್ಯ ಏಕದೇಶೇನ ಮೂಢೌ ತೌ ರಾಜಪುತ್ರೌ ವಿನಿಗೃಹ್ಯ ತೇ ಪ್ರಭಾವಂ ಭಾವಯಿತುಂ ಅಭಿಯಾಂತು ||

||Sloka meanings||'

ತತ್ ತವ ಆದೇಶಕೃತಃ -
they with your order
ಕೇಚಿತ್ ಬಲಸ್ಯ ಏಕದೇಶೇನ -
with one part (of the army) march out for war
ಮೂಢೌ ತೌ ರಾಜಪುತ್ರೌ ವಿನಿಗೃಹ್ಯ -
capture the two foolish princes
ತೇ ಪ್ರಭಾವಂ ಭಾವಯಿತುಂ ಅಭಿಯಾಂತು -
exhibiting your power among your enemies

||Sloka summary||

"By your order let some powerful ones with one part (of the army) march out for war and capture the two princes exhibiting your power among your enemies ". ||52.26||

||Sloka 52.27||

ನಿಶಾಚರಣಾಮಧಿಪೋನುಜಸ್ಯ
ವಿಭೀಷಣಸ್ಯೋತ್ತಮ ವಾಕ್ಯಮಿಷ್ಟಮ್|
ಜಗ್ರಾಹ ಬುದ್ದ್ಯಾ ಸುರಲೋಕಶತ್ರು
ರ್ಮಹಾಬಲೋ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಮುಖ್ಯಃ||52.27||

ಸ|| ನಿಶಾಚರಾಣಾಂ ಸುರಲೋಕಶತ್ರುಃ ಮಹಾಬಲಃ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಮುಖ್ಯಃ ಅನುಜಸ್ಯ ವಿಭೀಷಣಸ್ಯ ಇಷ್ಟಂ ಉತ್ತಮವಾಕ್ಯಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಜಗ್ರಾಹ||

||Sloka meanings||

ನಿಶಾಚರಾಣಾಂ ಸುರಲೋಕಶತ್ರುಃ -
enemy of gods among Rakshasas
ಮಹಾಬಲಃ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಮುಖ್ಯಃ -
mighty chief among the Rakshasas
ಅನುಜಸ್ಯ ವಿಭೀಷಣಸ್ಯ - of his brother Vibhishana
ಇಷ್ಟಂ ಉತ್ತಮವಾಕ್ಯಂ - words of excellent advice
ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಜಗ್ರಾಹ- decided to accept

||Sloka summary||

"The mighty chief among the Rakshasas, the king of night roamers and enemy of gods accepted the words of excellent advice from Vibhishana." ||52.27||

Thus ends Sarga fifty-two of Sundarakanda in Ramayana the first poem ever composed in Sanskrit by the first poet sage Valmiki

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ದ್ವಿಪಂಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ||

||om tat sat||